Świadczyłeś usługę, sprzedałeś towar, pożyczyłeś pieniądze albo zawarłeś umowę, a druga strona wciąż nie płaci? W UK takie sytuacje zdarzają się zarówno między osobami prywatnymi, jak i firmami. Zanim zaczniesz myśleć o sądzie, warto wysłać wezwanie do zapłaty – w brytyjskim porządku prawnym często nazywane Letter Before Action (LBA).

Poniżej znajdziesz prosty poradnik, jak krok po kroku przygotować się do odzyskania długu w UK i jaką rolę odgrywa dobrze napisane wezwanie do zapłaty.

Kiedy w UK wysyła się wezwanie do zapłaty?

Wezwanie do zapłaty możesz wysłać w wielu sytuacjach, m.in. gdy:

• osoba prywatna lub firma nie płaci za wykonaną usługę (np. remont, sprzątanie, transport),
• kontrahent biznesowy zwleka z zapłatą faktury lub płaci tylko część kwoty,
• pożyczkobiorca nie oddaje prywatnej pożyczki w ustalonym terminie,
• druga strona nie wywiązuje się z umowy cywilnej (np. umowa zlecenia, umowa o dzieło),
• ktoś nie płaci za dostarczony towar lub rozlicza się tylko częściowo.

W brytyjskiej praktyce prawnej wezwanie do zapłaty jest często wymagane zanim wniesiesz sprawę do small claims court. Pokazuje sądowi, że dałeś dłużnikowi jasną szansę na dobrowolną spłatę długu.

Co warto sprawdzić przed wysłaniem wezwania do zapłaty?

Zanim wyślesz formalne pismo, upewnij się, że:

• masz podstawę roszczenia – np. umowę, e-mail potwierdzający zamówienie, fakturę, ustalenia na piśmie,
• termin płatności już minął (lub druga strona wyraźnie odmówiła zapłaty),
• posiadasz dowody wykonania usługi lub dostarczenia towaru – raporty, zdjęcia, potwierdzenia odbioru,
• sprawdziłeś, czy nie obowiązuje szczególna procedura (np. regulamin platformy, umowa z firmą),
• zebrałeś całą korespondencję – e-maile, SMS-y, wiadomości z komunikatorów.

Dobrze zebrane dowody pomogą nie tylko przy pisaniu wezwania, ale również wtedy, gdy sprawa trafi do sądu.

Co powinno zawierać wezwanie do zapłaty (Letter Before Action)?

Niezależnie od tego, czy dłużnikiem jest osoba prywatna czy firma, w LBA warto zawrzeć:

• dane stron – Twoje imię, nazwisko/adres lub dane firmy oraz dane dłużnika,
• informację, z czego wynika dług – np. numer faktury, data wykonania usługi, opis zlecenia, pożyczka, umowa,
• dokładną kwotę zadłużenia (lub rozbicie: kwota główna, odsetki/fees, jeśli je naliczasz),
• jasny termin zapłaty – np. 7, 14 lub 21 dni od daty otrzymania pisma,
• informację o konsekwencjach braku płatności – np. skierowanie sprawy do small claims court albo przekazanie roszczenia do dalszego dochodzenia,
• sposób płatności – numer konta, referencja przelewu, inne akceptowane metody zapłaty.

W przypadku sporów między firmami (B2B) treść listu może odwoływać się do zasad terminów płatności w biznesie. Przy sporach między osobami prywatnymi bardziej liczy się jasny opis sytuacji i proste, zrozumiałe dla sądu wyjaśnienie, skąd wziął się dług.

Jak krok po kroku dochodzić długu w UK?

Krok 1 – przypomnienie mniej formalne

Zanim wyślesz oficjalne wezwanie, możesz wysłać krótszą wiadomość – np. e-mail lub SMS – z przypomnieniem o płatności. W takiej wiadomości warto:

• przypomnieć, z czego wynika dług i od kiedy jest wymagalny,
• podać aktualną kwotę do zapłaty,
• zapowiedzieć, że w razie braku odpowiedzi wyślesz formalne wezwanie do zapłaty.

Część spraw udaje się załatwić na tym etapie – szczególnie, gdy dłużnik po prostu „odkładał” temat.

Krok 2 – formalne wezwanie do zapłaty

Jeśli przypomnienia nie działają, czas na formalne wezwanie. W Wielkiej Brytanii często traktuje się je jako element tzw. pre-action, czyli działań przed ewentualnym pozwem. Wezwanie:

• porządkuje wszystkie istotne informacje (kto, komu, ile, z jakiego tytułu),
• pokazuje, że traktujesz sprawę poważnie i znasz swoje prawa,
• sygnalizuje, że w razie braku płatności rozważysz small claims court.

Wezwanie warto wysłać w sposób, który da Ci dowód doręczenia – np. listem poleconym, kurierem lub e-mailem na oficjalny adres firmowy. Kopię pisma i potwierdzenie wysyłki przechowaj na wypadek sporu.

Krok 3 – negocjacje lub propozycja spłaty w ratach

Nie każdy dłużnik działa w złej wierze. Czasem po prostu nie ma środków, by zapłacić całość jednorazowo. Jeżeli chcesz odzyskać chociaż część pieniędzy szybciej, możesz:

• zaproponować realny plan spłat ratalnych,
• dogadać się co do częściowego umorzenia długu w zamian za szybką płatność reszty,
• spisać ustalenia na piśmie (np. e-mailowo) i zachować całą korespondencję.

Jeżeli jednak widzisz, że druga strona jedynie przeciąga sprawę albo całkowicie milczy – wracamy do ścieżki formalnej.

Krok 4 – small claims court (ostatni etap)

W wielu sprawach dotyczących niezapłaconych faktur, usług, pożyczek czy umów masz możliwość dochodzenia roszczenia w small claims court. Zanim to zrobisz, upewnij się, że:

• wysłałeś wezwanie do zapłaty i dałeś dłużnikowi rozsądny czas na dobrowolną płatność,
• masz zebrane dowody – umowy, faktury, potwierdzenia wykonania usługi/dostawy towaru, korespondencję, wezwania,
• znasz przybliżone koszty postępowania i szanse na odzyskanie długu (nie zawsze opłaca się iść do sądu przy bardzo małych kwotach).

W wielu przypadkach już samo wysłanie profesjonalnego LBA sprawia, że dłużnik decyduje się zapłacić, aby uniknąć dalszych konsekwencji.

Jakie dowody gromadzić w sprawach o dług?

• umowy, regulaminy, potwierdzenia zamówienia,
• faktury, paragony lub inne potwierdzenia kwoty roszczenia,
• e-maile, SMS-y, wiadomości z komunikatorów,
• zdjęcia, raporty, protokoły wykonania prac lub dostawy,
• kopie wysłanych wezwań do zapłaty i potwierdzenia ich doręczenia.

Im lepiej udokumentujesz swoją sprawę, tym łatwiej będzie Ci przekonać dłużnika – a w razie potrzeby także sąd – że roszczenie jest zasadne.

Informacja poglądowa. Zasady dochodzenia roszczeń i procedury przed wniesieniem sprawy do sądu w UK mogą różnić się w zależności od rodzaju umowy, wysokości długu oraz jurysdykcji (Anglia, Walia, Szkocja, Irlandia Północna). Zawsze sprawdź aktualne wytyczne sądu i – w razie wątpliwości – skonsultuj swoją sytuację z profesjonalnym doradcą.

Autor: TwojePismo.co.uk — serwis przygotowujący spersonalizowane pisma po angielsku dla Polaków w UK.

© 2025 TwojePismo.co.uk — wszelkie prawa zastrzeżone. Treść poradnika stanowi własność intelektualną TwojePismo.co.uk i nie może być kopiowana ani publikowana bez zgody właściciela.